POLSCY TWÓRCY TECHNIKI
Wielu Polaków znalazło trwałe miejsce nie tylko w rodzimej, ale i w światowej
historii nauki i techniki, nierzadko torując innym drogę do sukcesu. Polacy
zawsze należeli i należą do pionierów ludzi techniki. Zapewne znane są Ci
nazwiska Kopernika, Skłodowskiej-Curie, Kościuszki, Łukasiewicza, ale nie tylko
oni rozsławili imię Polski w świecie. Do wielkich twórców techniki należeli
również Ernest Malinowski, Stanisław Kierbedź, Stefan Drzewiecki i wielu, wielu
innych. Również w czasach obecnych rozsławia imię Polski wielu polskich twórców
techniki. Jednym z przykładów jest Edmund Obiała, projektant przepięknego i
nowoczesnego stadionu w Sydney, gdzie odbyło się otwarcie Igrzysk Olimpijskich
Sydney 2000. W naszym zeszycie przedstawimy bliżej tylko niektóre postacie.
Maria Curie - Skłodowska - (ur. 7 listopada 1867 w Warszawie, zm. 4 lipca
1934 w Sancellemoz), światowej sławy uczona pochodzenia polskiego, większość
życia spędziła we Francji, tam też rozwinęła swoją karierę naukową. Zajmowała
się badaniami z zakresu fizyki i chemii. Do jej największych dokonań należą:
opracowanie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów
promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków: radu i polonu. Pod
jej osobistym kierunkiem prowadzono też pierwsze w świecie badania nad leczeniem
raka za pomocą promieniotwórczości. Była prekursorem nowej gałęzi chemii -
radiochemii. Dwukrotnie wyróżniona Nagrodą Nobla za osiągnięcia naukowe. Po raz
pierwszy w roku 1903 z fizyki wraz z mężem Piotrem Curie za badania nad odkrytym
przez Antoine Henri Becquerela zjawiskiem promieniotwórczości, a drugi raz w
roku 1911 z chemii za wydzielenie czystego radu.
Stanisław Kierbedź (1810-1899) profesor Instytutu Inżynierów Komunikacji w
Petersburgu. Autor pierwszego stalowego mostu w Rosji (na Newie w Petersburgu,
1848) i w Warszawie (1862). Główny inżynier budowy magistrali kolejowej
Petersburg - Warszawa.
Ernest Malinowski (1808 lub 1815-1899) polski inżynier kolejowy i drogowy.
Absolwent Szkoły Dróg i Mostów w Paryżu, profesor uniwersytetu w Limie. W 1869
rozpoczął budowę linii kolejowej łączącej wybrzeże Peru z dorzeczem Amazonki (Callao-Oroya,
najwyżej położona linia kolejowa na świecie, sięgająca 4769 m n.p.m.). Od 1886
nadzorował budowę kolei w Ekwadorze (z Guayaąuil do Quito). Jego imieniem
nazwano rzekę na południu Peru.
Władysław Folkierski (1842-1904) polski podróżnik, astronom i matematyk. W wieku
31 lat wyjechał do Peru, gdzie pełnił funkcję inżyniera komunikacji. Kierował
budową kolei i linii telegraficznej. Efekty jego pracy zostały wysoko ocenione,
został mianowany dyrektorem kolei łączącej wybrzeże Oceanu Spokojnego z jeziorem
Titicaca i Boliwią oraz dyrektorem żeglugi na jeziorze Titicaca.
Gabriel Narutowicz (ur. 17 marca 1865 w Telszach, zginął w zamachu 16
grudnia 1922 w Warszawie) – inżynier hydrotechnik, profesor Politechniki w
Zurychu, minister robót publicznych, minister spraw zagranicznych, pierwszy
prezydent II Rzeczypospolitej Polskiej.Ukończył gimnazjum w Lipawie na Łotwie.
Podjął studia na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Uniwersytetu w Petersburgu, ale
z powodu choroby został zmuszony do ich przerwania. Dużą część życia spędził w
Szwajcarii, gdzie w latach 1887–1891 studiował na Politechnice w Zurychu. W
czasie studiów pomagał Polakom, ściganym przez carat; związany był też z
emigracyjną partią "Proletariat". Uniemożliwiło mu to powrót do kraju, gdyż
władze rosyjskie wydały nakaz jego aresztowania. Przyjął obywatelstwo
szwajcarskie, a po ukończeniu studiów pierwszą posadę otrzymał w biurze budowy
kolei żelaznej w St. Gallen.
Władysław Kluger (1849-1884) inżynier i podróżnik polski. W latach 1873-1880
działał w Peru, gdzie wybudował wiele linii kolejowych, dróg, kanałów, a także
kierował wyprawą naukowo-badawczą w Andy Peruwiańskie.